COP31 Başkanlıkları, olası bir COP31 Nihai Kararı’nda (Cover Decision) yer alabilecek unsurları içeren ve “Değerlendirmelerin Özeti” başlığını taşıyan ilk derleme metnini yayımladı.
Tarafların müzakerelerdeki ilk açıklamalarından hareketle hazırlanan metin, masadaki temel konuları sıralıyor: fosil yakıtlardan çıkışa yönelik küresel yol haritası, elektrifikasyon, 1,5°C ısınma sınırının aşılması ve uyum taahhütlerinin takibine ilişkin yeni öneriler de dahil olmak üzere iklim finansmanı.
Bu metin, COP31’in en önemli siyasi mücadelelerinden bazılarına zemin hazırlıyor. Bugün taraflar metne ilişkin görüşlerini bildirecek. Bu görüşler, gelecek haftanın başında ilk taslak metin sunulmadan ve bakanlar düzeyinde müzakerelere geçilmeden önce hangi unsurların destek bulacağına, hangilerinin ise dirençle karşılaşacağına dair ilk işaretleri verecek.
Metinde öne çıkan başlıklar şöyle:
– 2035’e kadar elektrifikasyonda %35 hedefi: Metin, 2035 yılına kadar elektrifikasyon oranının %35’e çıkarılmasına yönelik bir hedef içeriyor. Yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılmasının hızlandırılması gerektiğinden söz edilse de bu ihtiyaç hedefle doğrudan ilişkilendirilmiyor. Bunun yerine “temiz enerji kaynakları” ifadesinin kullanılması, nükleer enerjinin de kapsama dahil edilmesine kapı aralıyor. Ayrıca hedef, fosil yakıtlardan çıkış gerekliliğiyle ilişkilendirilmiyor.
– COP30 Başkanlığı’nın yol haritalarına destek: Metin, COP30 Başkanlığı tarafından hazırlanan Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma (TAFF) ve Ormansızlaşma ile Orman Tahribatını Durdurma ve Tersine Çevirme Yol Haritaları’nın memnuniyetle karşılanmasını içeriyor. Ayrıca birçok tarafın, ikinci Küresel Durum Değerlendirmesi’ne kadar bu yol haritalarında nasıl ilerleme kaydedileceğine ilişkin somut bir süreç belirlenmesi yönündeki talebine de yer veriyor. COP31’in başarısı açısından kritik sınavlardan biri, yol haritalarını yalnızca memnuniyetle karşılamakla yetinmeyip nihai kararın içinde ve dışında izlenecek süreci somutlaştırmak olacak.
– 1,5°C sınırının aşılmasına yanıt: Metin, küresel sıcaklık artışının 1,5°C sınırını aşmasına yönelik adımların ele alınmasını ve Uluslararası Adalet Divanı’nın iklim değişikliğine ilişkin danışma görüşünün memnuniyetle karşılanmasını içeriyor.
– İklim finansmanı ve uyum finansmanının takibi: Mevcut finansman hedeflerinin yeniden teyit edilmesinin yanı sıra metin, uyum finansmanının izlenmesindeki önemli eksikliklerin giderilmesini öneriyor. Bu kapsamda, 2035 yılına kadar uyum finansmanının üç katına çıkarılması hedefine yönelik bir başlangıç referans noktası ve ara hedefler belirlenmesi öngörülüyor.
“COP31 Nihai Kararı için hazırlanan ilk çerçeve, zirvenin en önemli siyasi mücadelelerinden bazılarını masaya yatırıyor. Tarihin en büyük fosil yakıt krizinin ortasında, herkesin üzerinde uzlaşabileceği en düşük ortak paydayla yetinmek, liderlik açısından bir başarısızlık olacaktır.
Fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması ve büyük kirleticilerin de faturanın bir kısmını ödemesini sağlayarak iklim finansmanının artırılması, COP’un başarılı bir sonuç üretip üretemeyeceğini belirleyecek iki kritik mesele.
Uyum finansmanının üç katına çıkarılması için başlangıç referans noktaları ve ara hedefler belirlemek, kulağa muhasebeyle ilgili teknik ayrıntılar gibi gelebilir. Ancak bunlar, güvenin yeniden tesis edilmesi ve iklim krizinin etkilerini en ağır şekilde yaşayan topluluklara, gelişmiş ülkelerin onları kaderlerine terk etmeyeceğinin gösterilmesi açısından hayati önem taşıyor.
Belém, petrol, gaz ve kömürden çıkışın yol haritasını çizdi. Şimdi Antalya’nın görevi, ülkeleri bu yolda harekete geçirmek ve bir sonraki Küresel Durum Değerlendirmesi’ni ulaşılması gereken hedef olarak belirlemek.
Bunun için her iki başkanlığın da tüm diplomatik ağırlığını, yaratıcılığını ve cesaretini ortaya koyması gerekiyor. Kolay olan, tartışmalı her öneriyi ilk itirazla birlikte masadan kaldırmak olurdu. Türkiye ve Avustralya bu kolaycılığa teslim olmamalı.
Fosil yakıtlardan çıkış sürecini ileri taşımak onların sorumluluğu ve liderliklerinin gerçek sınavıdır.”
Fanny Petitbon, 350.org Politika Uzmanı