İklim değişikliğiyle mücadele için enerji dönüşümü üzerine çalışmalar yürüten 350 Türkiye, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 öncesinde, Kaleiçi İskelesi’nde “İklim Adaleti, Şimdi” pankartı açtı. Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yapacağı zirve öncesinde, iklim krizinin yükünü en ağır biçimde krize en az katkısı olanların taşıdığına dikkat çekildi ve COP31’den beklenen talepler kamuoyuyla paylaşıldı.

Türkiye başta kömür olmak üzere fosil yakıt bağımlılığına son vermeli

350.org’un yayınladığı “Kömür Ortakları” raporuna göre COP31 eş başkanları Türkiye ve Avustralya, Paris Anlaşması’ndan bu yana gerçekleştirdikleri kömür ticaretiyle 75 milyon ton karbondioksit salımına sebep oldu. Avrupa’nın en büyük kömür kaynaklı elektrik üreticisi olan Türkiye ise 2035 yılına kadar kömür ve gaz kapasitesini %30 daha artırmayı hedefliyor.

350 Türkiye, ev sahibi Türkiye’den şunları talep ediyor:

• Başta kömür olmak üzere fosil yakıtlardan çıkış için net hedefler ve tarihler içeren bağlayıcı bir plan hazırlanmalı,
• Fosil yakıtlara sağlanan kamu teşviklerine ve fosil yakıt bağımlılığını artıracak yeni projelere son verilmeli,
• Enerji dönüşümünde işçilerin haklarını koruyan, bu dönüşümden etkilenen bölgelerin ekonomik ve sosyal olarak desteklenmesini sağlayan adil ve eşitlikçi bir geçiş.
• Yenilenebilir enerjiye geçişin kamu yararını gözeten, doğayı ve yerel halkın haklarını koruyan, toplumun enerji üretiminde ve karar alma süreçlerinde söz sahibi olmasını sağlayan bir anlayışla gerçekleştirilmesi.

“Kömürden çıkış olmadan iklim liderliği olmaz”

Bugün Antalya Kaleiçi İskelesi’nden dünya liderlerine sesleniyoruz: İklim adaleti, şimdi! İklim krizinin faturasını, bu krizin mağdurları ödüyor: kuraklıkla boğuşan çiftçiler, sıcak hava dalgalarında çalışmak zorunda kalan işçiler, evleri sele, ormanları yangına teslim edilen topluluklar. Krizin faili fosil yakıt şirketleri ise kâr etmeye devam ediyor. Bu adaletsizliğe son vermenin yolu belli: Kirleten ödemeli, fosil yakıtlardan adil bir çıkış takvime bağlanmalı ve zengin ülkeler iklim finansmanı sözlerini yerine getirmeli.

Türkiye birkaç gün önce Milli Enerji 2040 Vizyonu’nu açıkladı. Planda yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması ve enerji verimliliği gibi olumlu adımlar olmakla birlikte iklim kriziyle mücadele açısından en kritik adım yine eksik: Kömürden çıkış. Oysa kömürden çıkış olmadan iklim liderliğinden söz edilemez. Türkiye’nin ihtiyacı, fosil yakıtlara ve merkezi, yüksek maliyetli enerji yatırımlarına dayalı mevcut sistemi sürdürmek değil; yenilenebilir enerjiyi kamu yararına geliştiren, enerji yoksulluğuyla mücadele eden ve emekçilerin haklarını gözeten adil ve demokratik bir enerji dönüşümüdür.

COP 31’e ev sahipliği yapacak Türkiye bu dönüşüme öncülük etmelidir. Antalya, fosil yakıt çağının sona ermesi için somut adımların atıldığı bir dönüm noktası olarak hatırlanmalıdır.

Efe Baysal, 350 Türkiye